Urlop wypoczynkowy w 2026
Kodeks pracy gwarantuje pracownikom dwa wymiary urlopu wypoczynkowego. Wynoszą one odpowiednio 20 dni urlopu dla osób, których staż pracy jest krótszy niż 10 lat, oraz 26 dni urlopu dla pracowników ze stażem wynoszącym co najmniej 10 lat.
Dotychczas do stażu pracy wliczano przede wszystkim okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę oraz lata nauki, m.in. studiów. Od 1 stycznia 2026 roku zaczną jednak obowiązywać przepisy, które umożliwią dużej grupie pracowników uzyskanie prawa do 26 dni urlopu wypoczynkowego w 2026 r., dzięki zmianom w sposobie liczenia stażu pracy.
Zmiany w Kodeksie pracy od 1 stycznia 2026 r.
Od 1 stycznia 2026 roku w życie wejdą przepisy, które pozwolą na doliczenie do stażu pracy także innych form zatrudnienia niż umowa o pracę. Od tego momentu do stażu pracy będą wliczane:
okresy pracy na podstawie umów zlecenia oraz umów o świadczenie usług,
okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej,
okresy pracy za granicą, pod warunkiem że była ona legalna i odpowiednio udokumentowana.
Oznacza to, że wielu pracowników, którzy obecnie są zatrudnieni na etacie, a wcześniej pracowali w innych formach, będzie mogło doliczyć kolejne lata do swojego stażu pracy. Jeśli w ten sposób uda się udokumentować przekroczenie 10 lat stażu, pracownik – zgodnie z Kodeksem pracy – zyska prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego.
Jak udokumentować wcześniejsze okresy pracy?
Aby pracodawca mógł ponownie przeliczyć staż pracy, pracownik musi udokumentować dodatkowe okresy zatrudnienia. W praktyce oznacza to konieczność uzyskania z ZUS zaświadczeń potwierdzających opłacanie składek lub zgromadzenia dokumentów, które potwierdzą pracę na podstawie umów zlecenia, prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej czy zatrudnienie za granicą. Na podstawie tej dokumentacji pracodawca będzie mógł ustalić pełny staż pracy i – jeśli zajdzie taka potrzeba – dokonać korekty długości przysługującego urlopu wypoczynkowego w 2026 r.
Dłuższy staż pracy to jednak nie tylko prawo do większej liczby dni urlopu. Wraz z rosnącym doświadczeniem zawodowym pracownik może zyskać także inne przywileje, takie jak dodatek stażowy, wyższa odprawa czy nagrody jubileuszowe. W dłuższej perspektywie wydłużony staż pracy może również umożliwić wcześniejsze nabycie praw emerytalnych. Zmiany wprowadzane od 2026 roku w wyraźny sposób poprawią więc sytuację milionów pracowników, którzy przez lata pracowali na podstawie innych form zatrudnienia niż umowa o pracę.
Planowanie urlopu wypoczynkowego
W wielu firmach, szczególnie dużych, obowiązuje planowanie urlopów wypoczynkowych. Dzięki temu pracodawca ma możliwość zapewnienia płynności w działaniu firmy, jednocześnie wywiązując się ze swojego obowiązku udzielania urlopu wypoczynkowego pracownikom. Plan urlopowy obejmuje zazwyczaj cały rok kalendarzowy, a pracownicy, zgodnie z zasadami obowiązującymi w danym przedsiębiorstwie, muszą do wyznaczonego terminu wpisać planowane urlopy do firmowego planu urlopów.
Jeśli jednak w trakcie roku dojdzie do zdarzeń losowych i pracodawca nie może w danym okresie udzielić urlopu pracownikowi lub odwrotnie – pracownik nie jest w stanie skorzystać z urlopu we wcześniej wskazanym terminie – istnieje możliwość zmiany planu urlopowego.
Urlop wypoczynkowy ma służyć odpoczynkowi pracownika w danym roku kalendarzowym, dlatego nie należy odkładać dni urlopowych bez uzasadnionej przyczyny. Jeśli pracownik nie wykorzystał urlopu w roku, w którym nabył do niego prawo, zaległy urlop powinien zostać wykorzystany najpóźniej do 30 września następnego roku, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
