Formalności po urodzeniu dziecka - LISTA

Co trzeba załatwić po urodzeniu dziecka?

1. Zgłoszenie dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego

W ciągu 21 dni od wystawienia karty urodzenia należy zgłosić narodziny dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego. Kartę wystawia lekarz lub położna i przekazuje ją do urzędu, jednak samego zgłoszenia musi dokonać jedno z rodziców.

• Jak? Online przez usługę na gov.pl lub osobiście w USC właściwym dla miejsca urodzenia dziecka. By dokonać formalności przez internet, potrzebny jest profil zaufany, e-dówód lub podpis kwalifikowany oraz adres e-Doręczeń.
• Termin: 21 dni od wystawienia karty urodzenia.
• Co otrzymasz? Jeden bezpłatny odpis skrócony aktu urodzenia oraz informację o nadaniu dziecku numeru PESEL.
• Meldunek: USC zamelduje dziecko pod wskazanym adresem.
• Uwaga! Jeśli rodzice nie są małżeństwem, ojciec powinien wcześniej złożyć oświadczenie o uznaniu ojcostwa, a matka musi je potwierdzić. Najlepiej zrobić to jeszcze w trakcie ciąży. Bez uznania ojcostwa tata nie będzie mógł zgłosić narodzin dziecka w USC.

2. Zgłoszenie dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego

Dziecko nie zostaje automatycznie zgłoszone do ubezpieczenia podczas rejestracji w USC. Musi zrobić to jeden z ubezpieczonych rodziców.

• Jeśli pracujesz: zgłoś dziecko u swojego pracodawcy lub zleceniodawcy.
• Jeśli prowadzisz działalność: złóż w ZUS formularz ZUS ZCNA.
• Jeśli jesteś osobą bezrobotną: zgłoś dziecko w urzędzie pracy, pod warunkiem że jesteś w nim zarejestrowany.
• Termin: 7 dni od nadania dziecku numeru PESEL.

Wszystkie dzieci posiadające polskie obywatelstwo mają prawo do bezpłatnego leczenia do ukończenia 18 roku życia. Rodzice mają jednak obowiązek zgłoszenia dziecka do ubezpieczenia.

3. Wybór przychodni i lekarza POZ

Po narodzinach dziecka należy wybrać przychodnię posiadającą umowę z NFZ. Nie musi to być placówka rejonowa ani przychodnia znajdująca się najbliżej miejsca zamieszkania. 

W wybranej placówce należy złożyć deklarację wyboru:

• lekarza POZ;
• pielęgniarki POZ;
• położnej POZ.

Położna obejmie mamę i noworodka opieką po powrocie ze szpitala i przyjdzie na wizyty patronażowe. W przychodni będzie można także umawiać wizyty lekarskie, szczepienia i bilanse dziecka.

4. Złożenie wniosku o becikowe

Becikowe to jednorazowe świadczenie w wysokości 1000 zł. Przysługuje rodzicom, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na jedną osobę nie przekracza 1922 zł netto miesięcznie.

• Gdzie złożyć wniosek? W urzędzie miasta, gminy albo w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania.
• Termin: 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka.
• Warunek:  udokumentowana opieka nad ciężarną mamą najpóźniej od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu.
• Dokumenty: zaświadczenie od lekarza lub położnej oraz dokument potwierdzający wysokość dochodów rodziny.

5. Złożenie wniosku o 800+

Świadczenie 800+ przysługuje na każde dziecko do ukończenia 18 roku życia, niezależnie od dochodów rodziny.

• Gdzie złożyć wniosek? W ZUS, wyłącznie drogą elektroniczną.
• Jak? Przez eZUS,  aplikację mZUS lub bankowość elektroniczną swojego banku
• Termin: jeśli wniosek zostanie złożony w ciągu 3 miesięcy od narodzin dziecka, świadczenie zostaje wypłacone z wyrównaniem od dnia urodzenia.
• Co w przypadku przekroczenia terminu? Świadczenie zostanie przyznane od miesiąca złożenia wniosku.

6. Zasiłek macierzyński i świadczenie rodzicielskie (kosiniakowe)

Zasiłek macierzyński

Kobiety zatrudnione na umowę o pracę, umowę zlecenie oraz prowadzące działalność gospodarczą i objęte dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym mogą otrzymać zasiłek macierzyński za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu oraz rodzicielskiemu.

• Gdzie złożyć dokumenty? U pracodawcy (zleceniodawcy), a w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej bezpośrednio w ZUS.
• Co przygotować? Odpis aktu urodzenia dziecka lub jego potwierdzoną kopię oraz odpowiedni wniosek. Dokładna lista dokumentów zależy od sytuacji osoby ubezpieczonej.
• Termin: jeśli mama chce otrzymywać zasiłek w uśrednionej wysokości 81,5 proc. podstawy za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, musi złożyć wniosek w ciągu 21 dni od dnia porodu. Jeśli tego nie zrobi, zasiłek za okres urlopu macierzyńskiego wyniesie 100 proc., a za okres urlopu rodzicielskiego 70 proc. podstawy.

Kosiniakowe - świadczenie dla osób bez prawa do zasiłku macierzyńskiego

Jeśli mama jest studentką, osobą bezrobotną lub pracuje na podstawie umowy, która nie daje jej prawa do zasiłku macierzyńskiego, może złożyć wniosek o świadczenie rodzicielskie, nazywane kosiniakowym.

• Wysokość: 1000 zł miesięcznie, bez względu na dochód rodziny.
• Jak długo przysługuje? Świadczenie wypłacane jest przez 52 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka. Przy porodzie mnogim okres ten jest dłuższy.
• Gdzie złożyć wniosek? W urzędzie miasta lub gminy, ośrodku pomocy społecznej albo online przez portal Emp@tia. W Warszawie wniosek można złożyć w urzędzie dzielnicy.
• Termin: jeśli wniosek zostanie złożony w ciągu 3 miesięcy od narodzin dziecka, świadczenie będzie przysługiwało od miesiąca jego urodzenia. Po przekroczeniu tego terminu zostanie przyznane od miesiąca złożenia wniosku.

7. Formalności w pracy po urodzeniu dziecka

Urlop macierzyński

• W przypadku urodzenia jednego dziecka trwa 20 tygodni.
• Rozpoczyna się w dniu porodu, dlatego nie trzeba składać osobnego wniosku o jego rozpoczęcie.
• Należy jednak przekazać pracodawcy dokumenty potrzebne do ustalenia prawa do zasiłku macierzyńskiego.

Urlop rodzicielski

• Po urodzeniu jednego dziecka trwa do 41 tygodni i przysługuje łącznie obojgu rodzicom. Przy porodzie mnogim jego wymiar wynosi do 43 tygodni.
• Każdemu z rodziców przysługuje 9 tygodni urlopu, których nie można przekazać drugiemu rodzicowi.
• Wniosek należy złożyć najpóźniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Jeśli ma się on rozpocząć bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, wniosek trzeba złożyć jeszcze w trakcie jego trwania.

Urlop ojcowski

• Trwa 2 tygodnie i może zostać wykorzystany do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia.
• Ojciec może wykorzystać go jednorazowo albo podzielić na dwie części, z których każda trwa tydzień.
• Wniosek należy złożyć co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu.

Urlop okolicznościowy

• Ojcu zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę przysługują 2 płatne dni urlopu okolicznościowego z tytułu narodzin dziecka.
• Urlop przyznawany jest na wniosek pracownika.